اين كتاب ، نخست شيوه‌نامهء رفتارى و دستور زندگى مردمانى باشد ناخوان و نانويس ، و سپس دستور زندگى همهء مردمان در همهء جهان و در همهء روزگاران ، آن هم سنجيده‌ترين ، هم سويه‌ترين و آرمانىترين و عملىترين دستور نامه‌اى كه فرهنگ بشرى به خود ديده است ؛ همچنين خواست تا اين كتاب براى همگان در همهء روزگاران معجزه‌اى جاودان باشد . « 1 » به داستان معجزهء موسى باز گرديم . او در روزگارى به پيامبرى برانگيخته شد كه مردم مصر ، به گواهى داستان‌هاى ادبىشان ، شيفتهء سحر و جادو و شگفت‌كارى بودند ، چنان كه آنچه از عشق و شيفتگى « خوفو » - نام كوتاه شدهء « خنوم خوفووى » - به جادو و جادوگران در پاپيروس « وستكار » « 2 » - داستان‌ها خوفو و جادوگران - آمده ، آشكارا نشان مىدهد كه مردم آن روزگاران تا چه اندازه به جادو باور داشته و چه بسا كارهايى را كه بدان نسبت مىداده‌اند و چه بسا در انجام دادن كارهايى از آن يارى مىخواسته‌اند . « 3 » سومين داستان اين پاپيروس - داستان همسر فريب خورده - گوياى اين است كه كاهنى با نام « او با اونر » را همسرى بود كه با جوانى از مردم طبقهء متوسط پيوند نامشروع و هوس‌بازانه داشت . زن دور از چشم همسر با آن جوان به خانهء ييلاقى شوهر در كنار درياچه مىرفتند و در آنجا همهء روز را به باده‌نوشى و هوس‌بازى مىگذراندند و چون روز به پايان نزديك مىشد ، جوان به درياچه مىزد و مىرفت . چندى بدين‌گونه گذشت تا سرانجام نگهبان آن خانه ، كه زن ، او را ديرزمانى فريب داده بود و كار خود را از او پنهان داشته بود ، راز كار را دريافت و شوهر زن را آگاه كرد ؛ شوهر كه كاهنى جادوگر بود ، از موم ، پيكرهء تمساحى ساخت ، او را وردى خواند و چون آن را به درياچه افكند ، تمساحى راستين ، بزرگ و درنده گشت ، و جوان كه كه همانند هميشه به آب زده بود تا برود ، شكار كرد و به زير آب برد ، از

--> ( 1 ) . عبد الرحيم فوده ، من معانى القرآن ، 4 - 6 . ( 2 ) . اين پاپيروس كه در موزهء برلين نگه‌دارى مىشود ، به روزگار فرمانروايى سلسله‌هاى ميانى و چه بسا به روزگار هيكسوسيان باز مىگردد . اين پاپيروس كهن را كه « وستكار » انگليسى ، در سفر خود به مصر ، به دست آورده بود ، نخستين بار از سوى « آدولف ارمان » و سپس از سوى « ج . ماسپيرو » ، « ماكس پىير » ، و گروهى ديگر از پژوهشگران مصرى و اروپايى منتشر شد . بنگريد به : A . Erman , The Literatur of the Ancient Egyptians , LOndon ، 1927 ، p . 47 - 36 ؛ G . Lefebvere , Romans , et Contes Egyptien de L , Epoque pharaonique , Paris ، 1949 ، p . 77 - 70 ؛ J . Maspero , Popular Stories of Ancient Egypt , p . 12 F ؛ Max pieper , Die Agyptische Literatur . ( 3 ) . احمد عبد الحميد ، همان ، 105 .